1. Xây nhà phố sát công trình liền kề
Đây là một trong những trường hợp phổ biến cần xem xét giải pháp chắn giữ hố móng.
Tại khu vực đô thị, nhiều lô đất nhà phố nằm giữa hai căn nhà đã xây dựng. Khoảng cách từ mép hố móng mới đến công trình bên cạnh có thể rất nhỏ. Khi đất trong phạm vi xây dựng được đào đi, trạng thái nền đất tại khu vực tiếp giáp cũng thay đổi.
Nếu không có biện pháp giữ đất phù hợp, thành hố đào có thể mất ổn định hoặc đất phía ngoài dịch chuyển vào khu vực vừa đào.
Vì sao nhà liền kề làm việc đào móng phức tạp hơn?
Khi xung quanh là đất trống, đơn vị thi công có thể có nhiều không gian hơn để tổ chức hố đào. Với nhà phố xây chen, mép hố đào thường gần ranh đất nên khả năng mở rộng hố hoặc tạo mái dốc bị hạn chế.
Bên cạnh đó, phía sau thành hố có thể tồn tại móng của nhà liền kề cùng tải trọng của công trình hiện hữu.
Do đó, việc đào đất không nên chỉ được xem xét trong phạm vi căn nhà đang xây mà phải tính đến điều kiện xung quanh.
Ép cừ hỗ trợ gì trong trường hợp này?
Hệ cừ được bố trí nhằm tạo lớp chắn giữ đất giữa hố đào và khu vực bên ngoài. Khi đào đất bên trong, cừ hỗ trợ kiểm soát thành hố và hạn chế đất dịch chuyển vào khu vực thi công.
Tùy vào điều kiện thực tế, phương án có thể sử dụng cừ C, cừ U, cừ Larsen hoặc một giải pháp chắn giữ khác.
Loại cừ, chiều dài và cách bố trí không nên lựa chọn chỉ dựa vào diện tích căn nhà. Những yếu tố như chiều sâu hố móng, nền đất, tải trọng nhà bên cạnh và khoảng cách đến móng hiện hữu đều cần được xem xét.
Nên khảo sát hiện trạng nhà bên cạnh trước khi ép cừ
Trước khi thi công, nên kiểm tra và ghi nhận tình trạng của các công trình liền kề.
Các vết nứt, vị trí tiếp giáp, tình trạng tường và nền hiện hữu cần được ghi nhận để có cơ sở theo dõi trong suốt quá trình thi công.
Đối với những vị trí đặc biệt nhạy cảm, phương pháp và thiết bị ép cừ cũng cần được lựa chọn phù hợp nhằm kiểm soát rung động và các tác động có thể phát sinh.
2. Hố móng đào sâu hoặc nhà có tầng hầm
Trường hợp thứ hai cần đặc biệt quan tâm đến phương án ép cừ là công trình phải đào đất xuống sâu, nhất là nhà phố có tầng hầm.
Hố đào càng sâu thì bài toán giữ ổn định thành hố càng cần được xem xét kỹ. Tuy nhiên, không có một mốc chiều sâu duy nhất để kết luận rằng cứ vượt quá mức đó là bắt buộc phải ép cừ.
Mức độ phức tạp còn phụ thuộc vào nền đất, nước dưới đất, tải trọng xung quanh và hình dạng hố đào.
Vì sao hố đào sâu có nguy cơ mất ổn định cao hơn?
Khi đào sâu dần, diện tích thành đất lộ ra tăng lên và trạng thái ứng suất trong nền đất thay đổi.
Nếu đất có khả năng giữ thành kém hoặc có nước thấm vào, thành hố có thể bị biến dạng, trượt hoặc sạt xuống khu vực thi công.
Với nhà có tầng hầm, vấn đề càng cần được đánh giá kỹ do hố đào thường có quy mô và chiều sâu lớn hơn so với nhiều loại móng thông thường.
Ép cừ có phải là đủ cho hố móng sâu?
Không nên hiểu rằng cứ ép cừ xuống đất là hố móng sâu sẽ được bảo vệ trong mọi điều kiện.
Cừ chỉ là một thành phần trong hệ chắn giữ. Tùy chiều sâu hố đào và điều kiện chịu lực, hệ cừ có thể cần kết hợp với hệ chống hoặc giải pháp hỗ trợ khác.
Chiều dài cừ, độ sâu cắm xuống đất, tiết diện cừ và trình tự đào cũng ảnh hưởng đến khả năng làm việc của toàn bộ hệ thống.
Vì vậy, đối với nhà có tầng hầm hoặc hố đào phức tạp, phương án cần được xác định trước khi bắt đầu đào đất.
Không nên đào sâu rồi mới tính đến ép cừ
Một sai lầm cần tránh là đào móng trước, sau đó quan sát xem đất có sạt hay không rồi mới quyết định gia cố.
Khi hố đã được đào sâu, nền đất đã thay đổi trạng thái. Nếu xuất hiện dấu hiệu mất ổn định, việc đưa thiết bị và vật tư vào xử lý có thể khó khăn hơn.
Với công trình đã xác định cần hệ cừ, trình tự thi công phải được bố trí phù hợp để hệ chắn giữ phát huy vai trò trong quá trình đào.
3. Nền đất yếu, dễ sạt hoặc khu vực có nước thấm vào hố đào
Trường hợp thứ ba là công trình nằm trên nền đất có điều kiện bất lợi hoặc thường xuyên xuất hiện nước trong quá trình đào.
Nhiều chủ nhà chỉ quan tâm đến chiều sâu móng mà bỏ qua đặc điểm của đất. Trên thực tế, cùng một chiều sâu đào nhưng mức độ ổn định có thể khác nhau đáng kể tùy điều kiện nền đất.
Nền đất ảnh hưởng trực tiếp đến thành hố đào
Không phải loại đất nào cũng có khả năng giữ thành giống nhau.
Một số nền đất có thể duy trì thành hố tốt hơn trong điều kiện nhất định, trong khi những lớp đất rời, yếu hoặc bị tác động bởi nước có thể mất ổn định nhanh hơn.
Vì vậy, không nên nhìn lớp đất trên bề mặt rồi kết luận toàn bộ khu vực phía dưới có điều kiện tương tự.
Đối với những công trình có yêu cầu kỹ thuật cao hoặc điều kiện nền đất phức tạp, thông tin khảo sát địa chất là cơ sở quan trọng để lựa chọn giải pháp hố đào.
Nước thấm vào hố móng cần được xử lý đồng thời
Nước dưới đất hoặc nước thấm từ khu vực xung quanh có thể gây khó khăn cho quá trình đào và thi công móng.
Khi nước tác động đến đất, một số khu vực có thể mềm hơn hoặc xảy ra hiện tượng cuốn trôi cục bộ. Nếu không kiểm soát phù hợp, điều kiện thành hố có thể trở nên bất lợi.
Trong trường hợp này, ép cừ có thể là một phần của phương án giữ đất nhưng không phải giải pháp duy nhất.
Đơn vị thi công cần xem xét đồng thời biện pháp kiểm soát nước phù hợp với điều kiện công trình.
Có phải gặp một trong 3 trường hợp trên là bắt buộc ép cừ?
Không nên đưa ra kết luận chỉ dựa trên một dấu hiệu.
Nhà sát công trình bên cạnh, hố đào sâu hay nền đất yếu đều là những yếu tố cho thấy cần đánh giá kỹ phương án giữ thành hố. Tuy nhiên, lựa chọn cuối cùng phải dựa trên tổng hợp nhiều điều kiện.
Ví dụ, hai căn nhà cùng nằm sát nhà hàng xóm nhưng chiều sâu móng, địa chất và kết cấu công trình bên cạnh khác nhau thì phương án chắn giữ cũng có thể khác nhau.
Điều cần thiết là khảo sát trước khi đào thay vì áp dụng máy móc giải pháp của một công trình khác.
Trước khi quyết định ép cừ cần kiểm tra những gì?
Chiều sâu và phạm vi hố đào
Cần xác định cao độ đáy hố, kích thước móng và khoảng cách từ hố đào đến ranh đất.
Nếu có tầng hầm, đài móng hoặc những hạng mục ngầm khác, các yếu tố này cũng phải được đưa vào phương án thi công.
Hiện trạng nhà liền kề
Cần kiểm tra khoảng cách, vị trí tiếp giáp và tình trạng hiện tại của các công trình xung quanh.
Đặc biệt với nhà xây chen, việc ghi nhận hiện trạng trước thi công giúp quá trình theo dõi sau đó rõ ràng hơn.
Điều kiện nền đất và nước
Đặc điểm nền đất ảnh hưởng trực tiếp đến cả khả năng giữ thành hố và quá trình đưa cừ xuống đất.
Nếu xuất hiện nước dưới đất, phương án thoát nước hoặc kiểm soát nước cũng cần được nghiên cứu đồng thời.
Không gian dành cho máy móc
Nhà phố trong hẻm thường gặp hạn chế về đường vận chuyển và vị trí đặt máy.
Trước khi lựa chọn phương pháp ép cừ, cần kiểm tra chiều rộng đường vào, mặt bằng thao tác, khoảng không phía trên và vị trí tập kết vật tư.
Chọn cừ C, cừ U hay cừ Larsen cho hố móng nhà phố?
Không có loại cừ nào phù hợp cho mọi công trình.
Cừ C, cừ U và cừ Larsen có đặc điểm khác nhau và được lựa chọn tùy theo yêu cầu của hệ chắn giữ.
Đơn vị chuyên môn cần xem xét chiều sâu hố đào, điều kiện đất, tải trọng xung quanh, yêu cầu kiểm soát chuyển vị và mặt bằng thi công trước khi lựa chọn.
Ngay cả khi cùng sử dụng cừ C, việc chọn C200 hay C250 cũng không nên dựa đơn thuần vào chiều sâu hố móng. Quy cách, chiều dài cừ và hệ chống nếu cần phải được xem xét đồng bộ.
Vì sao nên xác định phương án ép cừ trước khi đào móng?
Chuẩn bị phương án từ đầu giúp bố trí trình tự thi công chủ động hơn.
Nếu cần ép cừ, đơn vị thi công có thể chuẩn bị thiết bị, vật tư, vị trí tập kết và trình tự đào đất phù hợp trước khi hố đào hình thành.
Ngược lại, nếu chờ đến khi đất bắt đầu sạt mới xử lý, không gian thi công có thể đã bị thu hẹp và việc tiếp cận vị trí cần gia cố trở nên khó khăn.
Đối với nhà phố sát công trình hiện hữu, phòng ngừa rủi ro ngay từ giai đoạn chuẩn bị thường hợp lý hơn so với xử lý sau khi dấu hiệu bất thường đã xuất hiện.
Đừng quyết định ép cừ chỉ dựa trên chiều sâu hố móng
Ba trường hợp đáng chú ý nhất trước khi đào móng nhà phố là công trình xây sát nhà liền kề, hố móng đào sâu hoặc có tầng hầm, và nền đất yếu hoặc chịu ảnh hưởng của nước.
Tuy nhiên, đây là những dấu hiệu để đánh giá chứ không phải công thức áp dụng cho mọi căn nhà.
Một phương án phù hợp cần xem xét tổng thể hố đào, nền đất, nhà xung quanh và khả năng tổ chức máy móc. Sau khi khảo sát, đơn vị chuyên môn mới có cơ sở lựa chọn có cần ép cừ hay không, sử dụng loại cừ nào và triển khai theo trình tự ra sao.
Công ty Mũi Đục Vàng
Công ty Mũi Đục Vàng cung cấp dịch vụ ép cừ và thi công các hạng mục xây dựng hạ tầng. Với những công trình nhà phố có mặt bằng hạn chế, nằm sát nhà liền kề hoặc cần đào móng trong điều kiện phức tạp, việc khảo sát thực tế là bước quan trọng để lựa chọn phương án thi công phù hợp.
Địa chỉ: 83 Đường A4, phường Bảy Hiền, Tp. HCM
Website: xaydunghcm.com
Email: xaydunghcm.com@gmail.com
