Vì sao gỗ cùng kiện vẫn có thể khác màu?
Gỗ óc chó có sự khác biệt tự nhiên giữa phần tâm và phần dát. Tâm thường mang sắc nâu với nhiều mức sáng tối, còn dát thường sáng hơn rõ rệt. Ngay trong phần tâm, màu và đường vân cũng không giống nhau ở mọi vị trí.
Vì vậy, mua cùng kiện hoặc cùng cấp hạng chưa đồng nghĩa các thanh sẽ đồng màu. Khi sản phẩm yêu cầu bề mặt hài hòa, xưởng cần trao đổi riêng tiêu chí màu với nhà cung cấp, thay vì chỉ dựa vào tên quy cách.
Bề mặt phôi cũng ảnh hưởng đến việc quan sát. Một thanh còn vết cưa và một thanh đã bào sạch khó được so sánh chính xác. Trước khi phối, cần chuẩn bị mặt quan sát tương đương và loại riêng những phôi không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật của sản phẩm.

1. Chia phôi theo tông nền trước khi chọn cho từng mặt ghép
So màu trên bề mặt đã được chuẩn bị tương đương
Không nên quyết định vị trí thanh gỗ khi bề mặt còn phủ bụi hoặc thô ráp. Xưởng có thể bào thử để lộ màu gỗ, đồng thời giữ đủ lượng dư cho công đoạn sau. Các phôi đem so cần có mức xử lý bề mặt gần nhau.
Đặt gỗ dưới nguồn sáng ổn định, tránh khu vực một nửa có nắng trực tiếp, một nửa nằm trong bóng tối. Với đơn hàng có yêu cầu màu chặt chẽ, nên giữ một vị trí duyệt phôi cố định.
Chọn một thanh đại diện làm mẫu đối chiếu sẽ dễ hơn so từng thanh theo trí nhớ. Mẫu này cần được giữ sạch và dùng xuyên suốt lúc phân nhóm.
Tách độ sáng và sắc nâu khi phân nhóm
Hai thanh cùng độ đậm vẫn có thể khác cảm giác màu: một thanh thiên nâu xám, thanh còn lại thiên nâu đỏ. Nếu chỉ chia thành “sáng” và “tối”, xưởng có thể bỏ qua khác biệt này.
Nên phân nhóm theo cả độ sáng lẫn sắc nền quan sát được. Cách đặt tên có thể đơn giản như nâu sáng, nâu trung tính hoặc nâu đậm, miễn người chọn phôi hiểu thống nhất.
Thanh có dải dát sáng rộng nên được để riêng khi mặt ghép yêu cầu màu nâu tương đối đều. Nếu thiết kế chủ động giữ dát, cần xác định vị trí và mức tương phản được chấp nhận trước khi cắt.
Phân bổ phôi theo từng sản phẩm
Sau khi chia nhóm, hãy chọn đủ nguyên liệu cho cả mặt bàn hoặc bộ cánh liên quan rồi mới chuyển sang sản phẩm khác. Lấy phôi lần lượt từ kiện có thể khiến phần đầu mặt ghép cùng màu nhưng phần cuối phải dùng nhóm khác.
Ví dụ, một mặt bàn cần nhiều thanh có thể ưu tiên nhóm nâu trung tính, kèm vài phôi dự phòng gần màu. Nhóm sáng hơn được dành cho sản phẩm khác thay vì chen vào để đủ khổ.
Phân nhóm màu không thay thế kiểm tra độ ẩm, khuyết tật và kích thước. Phôi đẹp màu vẫn phải đáp ứng điều kiện gia công trước khi được chọn.

2. Xếp thử toàn mặt, phối từng cặp thanh theo màu và vân
Kiểm tra đường tiếp giáp giữa hai thanh
Khi trải phôi, đừng chỉ nhìn màu ở giữa từng thanh. Vị trí đáng chú ý là hai mép sẽ tiếp giáp: nếu một mép sáng cạnh một mép đậm, đường chuyển màu có thể nổi bật dù tổng thể hai thanh khá giống nhau.
Hãy thử đổi thứ tự hoặc xoay đầu thanh để tìm cách nối tự nhiên hơn. Quan sát cả chiều dài mạch ghép, vì một cặp hợp màu ở đầu này vẫn có thể tương phản mạnh ở đầu kia.
Chẳng hạn, khi ghép sáu thanh làm mặt bàn, hãy thử đổi vị trí thanh sáng nhất từ giữa sang cạnh ngoài, rồi so sánh cả hai phương án. Nếu thanh đó vẫn tạo thành một dải nổi bật và không phù hợp thiết kế, nên thay bằng phôi dự phòng. Không nên cố giữ một thanh chỉ vì đã cắt đủ kích thước.
Mục tiêu là giảm những bước chuyển đột ngột. Một mặt ghép có biến thiên nhẹ vẫn giữ được đặc trưng của gỗ tự nhiên.
Xem hướng vân và màu cùng lúc
Các thanh gần màu nhưng có vân khác biệt quá mạnh vẫn có thể tạo cảm giác chắp vá. Một thanh vân thẳng, đều nằm giữa nhóm vân uốn mạnh sẽ dễ thu hút sự chú ý.
Xưởng nên trải toàn bộ mặt ghép, lùi lại để xem bố cục rồi kiểm tra từng cặp. Cũng cần quan sát từ các hướng khác nhau, bởi hình vân và phản xạ ánh sáng có thể khiến cảm nhận sáng tối thay đổi.
Việc chọn mặt đẹp phải đi cùng đánh giá kết cấu, tình trạng phôi và yêu cầu ổn định của tấm. Không nên đảo phôi chỉ để đẹp màu rồi bỏ qua những yếu tố kỹ thuật này.
Đánh dấu thứ tự trước khi chuyển sang ghép
Sau khi duyệt bố cục, đánh số thanh và ghi rõ mặt sử dụng, chiều đặt. Chụp lại cách trải phôi để thợ ghép có căn cứ đối chiếu khi chuyển công đoạn.
Nếu phải cắt bỏ một vùng lỗi, cần kiểm tra lại phương án xếp. Thay đổi chiều dài hoặc vị trí cắt có thể làm mất phần màu vốn dùng để nối với thanh bên cạnh.
Với sản phẩm gồm nhiều mặt nhìn liền nhau, nên duyệt các mặt trong cùng một lượt. Một tấm hài hòa riêng lẻ chưa chắc phù hợp khi đứng cạnh tấm còn lại.

3. Phối theo mẫu hoàn thiện thực tế trước khi ép hàng loạt
Dùng mẫu lấy từ nhóm phôi dự kiến sản xuất
Màu nhìn trên gỗ mộc chưa phải màu cuối cùng. Dầu, sơn trong hoặc hệ màu có thể làm các vùng gỗ hiện lên khác với lúc chưa hoàn thiện. Vì vậy, không nên mặc định phủ cùng loại sơn sẽ xóa được chênh lệch.
Hãy lấy mẫu từ những nhóm phôi đang cân nhắc, gồm cả cặp có nguy cơ lệch màu. Mẫu cần đủ diện tích để quan sát vùng màu, đường vân và ranh giới giữa các thanh.
Chuẩn bị mẫu theo quy trình dự kiến: cùng cách chà nhám, vật liệu hoàn thiện và điều kiện thi công. Một mẫu làm sơ sài khó đại diện cho thành phẩm.
Chỉ duyệt màu khi lớp hoàn thiện đã đạt trạng thái đánh giá
Quan sát mẫu theo hướng dẫn của hệ sơn hoặc dầu đang sử dụng. Màu khi lớp phủ còn ướt chưa đủ làm căn cứ để duyệt toàn bộ đơn hàng.
Đặt các mẫu cạnh nhau dưới ánh sáng ổn định. Nếu có thể, kiểm tra thêm trong điều kiện chiếu sáng gần với nơi lắp đặt. Ảnh chụp chỉ nên hỗ trợ trao đổi vì thiết bị và màn hình có thể làm màu sai khác.
Khi một cặp thanh vẫn chênh rõ, ưu tiên đổi phôi hoặc đổi vị trí. Nếu cần chỉnh màu bằng vật liệu hoàn thiện, hãy thử trên mẫu trước và xác định mức độ giữ lại vân gỗ mong muốn.
Giữ mẫu duyệt và nguyên liệu dự phòng
Sau khi chốt màu, lưu mẫu thật làm căn cứ cho các công đoạn. Ghi trên mặt sau mẫu mã nhóm phôi, cách chà nhám và hệ hoàn thiện đã dùng. Thông tin này giúp bộ phận chọn gỗ và bộ phận sơn đối chiếu cùng một phương án, tránh trường hợp mỗi bên duyệt theo một mẫu khác nhau. Phôi dự phòng cần được chọn cùng nhóm để khi thay thanh lỗi, xưởng không phải lấy ngẫu nhiên từ phần gỗ còn lại.
Với đơn hàng giao nhiều đợt, nên dành nguyên liệu cho những hạng mục nhìn liền nhau từ sớm. Đến đợt bổ sung, cần so lại với mẫu đã lưu thay vì chỉ yêu cầu “cùng màu óc chó”.
Mẫu duyệt nên thể hiện mức biến thiên được chấp nhận. Cách này thực tế hơn yêu cầu mọi vị trí trên gỗ tự nhiên phải trùng màu tuyệt đối.

Khi đặt gỗ óc chó nguyên liệu, cần trao đổi gì?
Xưởng nên cung cấp kích thước thành phẩm, lượng dư gia công, yêu cầu mặt nhìn và phương án hoàn thiện. Nếu sản phẩm giữ màu tự nhiên, hãy nói rõ mức chấp nhận dát sáng và chênh lệch giữa các thanh.
Cấp hạng, độ dày và yêu cầu màu cần được trao đổi thành các tiêu chí riêng. Đơn giá nguyên liệu cũng nên được xem cùng tỷ lệ phôi đáp ứng thiết kế, thay vì chỉ so giá mua ban đầu.
Gỗ Minh Tâm cung cấp gỗ óc chó xẻ với các quy cách 25mm, 32mm và 38mm được giới thiệu trên website. Khi liên hệ, xưởng có thể gửi bản vẽ, mẫu màu và khối lượng dự kiến để trao đổi khả năng đáp ứng của lô hàng thực tế.
Phối màu hiệu quả bắt đầu từ lúc chọn phôi và được kiểm tra lại trước khi ghép. Chia đúng nhóm, duyệt bố cục và thử mẫu hoàn thiện giúp xưởng chủ động hơn, đồng thời giữ được vẻ riêng của gỗ óc chó.
Liên hệ Gỗ Minh Tâm
CÔNG TY CỔ PHẦN GỖ MINH TÂM
Văn phòng: 04 Phan Chu Trinh, phường Bình Thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh.
Xưởng sản xuất: 1/17 Nguyễn Văn Bứa, xã Xuân Thới Sơn, TP.HCM.
Website: https://minhtamwood.com/